ZenGest – mieszanka doTERRA

Pierwsze, co czujesz po odkręceniu, to mięta. Mentol jest tu najszybszym związkiem w składzie i wychodzi z butelki jako pierwszy, zielony, ostry i chłodny. Trzyma się kilka minut i przez ten czas przykrywa resztę kompozycji.

Zaraz pod nim wchodzi anyż. Badian i koper włoski wnoszą ten sam związek, trans-anetol, więc ich nuty nakładają się na siebie i dają jeden mocny akord: lukrecja, cukierki anyżowe, miód. To jest część, którą większość osób zapamiętuje jako właściwy zapach tej mieszanki.

Dno jest korzenne i ciepłe. Imbir dokłada ostrość i suchy, lekko cytrynowy pieprz, kardamon zaokrągla całość słodką żywicznością, kminek wnosi ton, który zna każdy, kto piekł chleb na zakwasie albo kisił kapustę, a kolendra z nasion dorzuca jasną, drzewno-cytrusową krawędź. W efekcie zapach jest jednocześnie chłodny na górze i ciepły na dole, co zdarza się rzadko.

Skład podany na karcie europejskiej to dokładnie te siedem olejków, w tej kolejności: mięta pieprzowa, kolendra, imbir, kminek, kardamon, koper włoski i olejek z owocu badianu. Żadnej bazy olejowej, żadnego rozpuszczalnika, sam olejek eteryczny, dlatego butelka ma zakraplacz i dlatego stosuje się ją wyłącznie rozcieńczoną.

Warto rozróżnić dwie przyprawy, które po polsku brzmią prawie tak samo. W tej mieszance jest kminek zwyczajny, Carum carvi, ten z chleba, kiszonej kapusty i kwaśnicy. To nie jest kmin rzymski, czyli kumin, Cuminum cyminum, znany z curry i z kuchni bliskowschodniej. Obie rośliny należą do selerowatych, ale pachną zupełnie inaczej.

Za zapach odpowiadają cztery główne cząsteczki. Mentol z mięty, trans-anetol z kopru włoskiego i badianu, karwon z kminku oraz limonen obecny w kolendrze, kminku i kardamonie. Proporcje różnią się między partiami, bo zależą od pogody i terminu zbioru każdego z siedmiu surowców.

→ przesuń palcem

Każdy olejek wchodzący do mieszanki przechodzi zestaw badań CPTG, w tym chromatografię gazową i spektrometrię mas. Badanie pokazuje rzeczywisty profil związków w konkretnej partii surowca, a nie w przykładowej próbce z katalogu.

Przy tej recepturze ma to bardzo praktyczne znaczenie, bo trzy z siedmiu składników należą do surowców najczęściej zafałszowywanych na rynku. Mentol da się tanio zsyntetyzować i dosypać do olejku miętowego. Trans-anetol z badianu i kopru włoskiego jest w produkcji przemysłowej jeszcze tańszy. Chromatografia pokazuje nie tylko ile danego związku jest w próbce, ale też co mu towarzyszy, a to właśnie towarzystwo zdradza, czy cząsteczka przyjechała z destylatora, czy z reaktora.

Na dnie butelki znajdziesz numer partii. Po wpisaniu go na stronie Source to You zobaczysz raport z badań dokładnie dla swojego opakowania.

Butelka ma 15 ml i standardowy zakraplacz doTERRA, ten sam co przy pojedynczych olejkach. Mieszanka nie zawiera bazy olejowej, więc nadaje się do dyfuzora i wymaga rozcieńczenia przy każdym innym użyciu.

Data ważności i numer partii są nadrukowane na opakowaniu. Butelka jest z ciemnego szkła, bo światło rozkłada anetol i mentol szybciej niż jakikolwiek inny czynnik w domowej kuchni.

Oznakowanie produktów w Unii Europejskiej różni się od amerykańskiego, a karta europejska jest tu jedynym dokumentem, którym warto się kierować. Zanim sięgniesz po butelkę w kuchni, sprawdź etykietę swojego opakowania, bo to ona rozstrzyga, w jakiej roli produkt został dopuszczony na twoim rynku.

Jeśli używasz mieszanki wyłącznie zapachowo, w dyfuzorze, limit dobowy cię nie dotyczy, bo nie chodzi wtedy o żadną formę spożycia. Wtedy obowiązuje zwykła zasada dyfuzji, trzy do czterech kropli na sto mililitrów wody i przewietrzone pomieszczenie po sesji.

Butelka 15 ml to około 300 kropli, a butelka 5 ml około 100 kropli. Przy tej mieszance liczba jest wyjątkowo hojna, bo w kuchni prawie nigdy nie używasz pełnej kropli, tylko wykałaczki, czyli jej ułamka. Realnie jedno opakowanie obsługuje setki potraw.

Jeżeli trzymasz się limitu jednej kropli na dobę, arytmetyka jest prosta: butelka wystarcza na blisko rok codziennego użycia. W dyfuzorze zużycie jest większe, trzy do czterech kropli na sesję, co daje około siedemdziesięciu pięciu dyfuzji z jednego opakowania.

Praktyczna granica bywa jednak inna niż arytmetyczna. Mieszanki bogate w mentol i anetol nie lubią ciepła ani powietrza, więc butelkę trzymaj szczelnie zakręconą i zużyj ją w rozsądnym czasie od otwarcia, zamiast rozciągać na dekadę.

• Stosuj wyłącznie rozcieńczone, karta produktu mówi o tym wprost
• Karta europejska wyznacza limit: nie więcej niż jedna kropla na dobę
• Przechowuj poza zasięgiem dzieci, butelka wygląda niewinnie, a zawartość jest bardzo skoncentrowana
• Unikaj kontaktu z oczami, powiekami, wnętrzem uszu i błonami śluzowymi
• Jeśli olejek trafi do oka, przemyj je olejem roślinnym, nie wodą, i skontaktuj się z lekarzem
• W ciąży, w czasie karmienia i przy stałej opiece lekarskiej skonsultuj użycie z lekarzem
• Nie podawaj dzieciom bez konsultacji ze specjalistą
• Możliwa wrażliwość skóry, dlatego mieszanki nie nakłada się nierozcieńczonej
• Do zastosowań kulinarnych sięgaj tylko wtedy, gdy etykieta twojego opakowania na to wskazuje
• Przechowuj w chłodnym miejscu, z dala od bezpośredniego słońca, butelka zawsze szczelnie zamknięta

Co oznacza nazwa ZenGest?
To nieprzetłumaczona nazwa handlowa doTERRA, dokładnie tak samo jak Balance, Serenity czy InTune. Nie tłumaczymy jej na polski i nie rozkładamy na części, bo nazwa handlowa nie opisuje działania produktu, tylko identyfikuje konkretną recepturę. Pod tą nazwą kryje się mieszanka siedmiu olejków eterycznych: mięty pieprzowej, kolendry, imbiru, kminku, kardamonu, kopru włoskiego i badianu. Ta sama receptura była wcześniej sprzedawana pod nazwą DigestZen, również znakiem handlowym doTERRA, którego też nie tłumaczymy.

Co dokładnie jest w składzie?
Siedem olejków eterycznych i nic poza nimi: mięta pieprzowa, kolendra z nasion, imbir, kminek, kardamon, koper włoski i olejek z owocu badianu, czyli anyżu gwiaździstego. Dokładnie ta lista widnieje na karcie europejskiej. Nie ma tu bazy olejowej ani żadnego wypełniacza.

Czy mogę używać jej w kuchni?
Karta europejska podaje aromatyzowanie żywności jako przeznaczenie tej mieszanki, z dwoma warunkami: wyłącznie rozcieńczona i nie więcej niż jedna kropla na dobę. Sprawdź jeszcze opis na swoim opakowaniu, bo oznakowanie różni się między rynkami.

Ile kropli dziennie to jest bezpieczna ilość?
Karta wyznacza jedną kroplę na dobę i jest to limit na całą dobę, a nie na porcję. W praktyce w kuchni rzadko sięgasz nawet po tyle, bo do garnka zupy wystarczy dotknięcie wykałaczką zanurzoną w butelce.

Dlaczego pachnie jak lukrecja?
Bo dwa z siedmiu składników, koper włoski i badian, zawierają tę samą cząsteczkę, trans-anetol. To ona odpowiada za anyżowy zapach cukierków, likieru anyżowego i chińskiej przyprawy pięciu smaków. Ponieważ w mieszance są dwa źródła tego związku naraz, akord anyżowy jest tu mocniejszy niż w którymkolwiek z tych olejków osobno.

Czy nadaje się do dyfuzora?
Tak, to czysta mieszanka olejków eterycznych bez bazy olejowej, więc nie zostawia tłustego filmu na membranie. Trzy do czterech kropli na sto mililitrów wody. Zapachowo dobrze łączy się z cytryną i dziką pomarańczą, które rozjaśniają anyżową słodycz.

Czym różni się od wersji ZenGest Touch?
Formą, nie nazwą. Ta butelka to 15 ml czystej mieszanki z zakraplaczem. Wersja Touch to roll-on 10 ml, w którym receptura jest już rozprowadzona we frakcjonowanym oleju kokosowym i przeznaczona wyłącznie do stosowania zewnętrznego, bez zakraplacza i bez odmierzania kropli.

Czym różni się kminek od kminu rzymskiego?
To dwie różne rośliny o mylących nazwach. W tej mieszance jest kminek zwyczajny, Carum carvi, znany z chleba, kiszonej kapusty i kwaśnicy, o wyraźnie karwonowym, chlebowym zapachu. Kmin rzymski, czyli kumin, Cuminum cyminum, to składnik curry i kuchni bliskowschodniej, ciepły i ziemisty. Obie należą do selerowatych, ale nie da się ich podmienić w przepisie.

Jak ją przechowywać?
W ciemnym, chłodnym miejscu, z dala od kuchennej płyty i od parapetu. Mentol i anetol są wrażliwe na ciepło, światło i powietrze, więc butelka powinna stać szczelnie zakręcona, najlepiej w szafce, a nie na blacie obok czajnika.