Kurkuma – olejek eteryczny doTERRA

Karta producenta opisuje ten aromat czterema słowami: ciepły, pikantny, ziemisty i drzewny. To zapach niski i suchy, bliższy wnętrzu drewnianej szkatułki z przyprawami niż jasnej, cytrusowej świeżości. Rozpoznasz w nim pokrewieństwo z imbirem, bo obie rośliny należą do tej samej rodziny imbirowatych, ale kurkuma jest wyraźnie ciemniejsza i mniej soczysta.

Otwiera się pikantnie, z pieprzowym akcentem w pierwszej minucie. Potem robi się gęsta i korzenna, a schodzi długim, ziemisto drzewnym śladem, który trzyma się na bibułce godzinami. W dyfuzorze sama bywa surowa, więc większość osób daje jej towarzystwo cytrusa albo cynamonu.

Producent wskazuje dwa związki, które nadają temu olejkowi charakter: ar-turmeron i turmeron. To seskwiterpeny, czyli duże, ciężkie cząsteczki zapachowe, i to one odpowiadają za ziemisty, drzewny ton oraz za długie utrzymywanie się aromatu. W profilu pojawia się także zingiberen, ten sam seskwiterpen, który buduje korzenną część zapachu imbiru, i stąd bierze się rodzinne podobieństwo obu olejków.

Warto od razu wiedzieć, czego w środku nie ma. W destylacie nie znajdziesz kurkuminy ani skrobi, ani włókien z kłącza, bo para wodna unosi wyłącznie lotne cząsteczki aromatu. Dlatego płyn w butelce jest jasny i klarowny, a nie intensywnie żółty jak proszek z torebki.

doTERRA destyluje ten olejek z połączenia kłączy świeżych i suszonych. Producent opisuje to jako autorską kompozycję, która daje inny profil zapachowy niż destylat z samego suszonego surowca.

To jest pierwsze pytanie, jakie klienci zadają przy tym produkcie, więc rozstrzygamy je od razu. Kurkumina to barwnik odpowiedzialny za żółty kolor przyprawy, cząsteczka duża i nielotna, rozpuszczalna w tłuszczach i alkoholu, ale nie unosząca się z parą wodną. W destylacji parowej zostaje w kotle razem z resztą materiału roślinnego, więc do butelki nie przechodzi ani jej śladu.

Skutek widać gołym okiem. Olejek jest jasny, a przyprawa jest złota. Olejek nie farbuje deski do krojenia, nie zabarwia ściereczki i nie zostawia obwódki na kubku, a proszek robi to wszystko przy pierwszym nieuważnym ruchu. Dla kogoś, kto lubi ten smak, ale ma dość plam, to jest cała różnica.

Ma to jeszcze jedną konsekwencję, o której warto powiedzieć wprost. Ogromna większość tekstów krążących w internecie o kurkumie dotyczy właśnie kurkuminy i suplementów z jej wyciągiem, a nie olejku eterycznego. To są dwa różne produkty z tej samej rośliny. Ten olejek jest środkiem zapachowym i aromatem do żywności, i tak też opisuje go producent na karcie europejskiej.

Każda partia przechodzi zestaw badań CPTG, między innymi chromatografię gazową i spektrometrię mas, które pokazują rzeczywisty profil związków w oleju. Przy kurkumie patrzy się przede wszystkim na proporcje ar-turmeronu i turmeronu, bo to one decydują o tym, czy olejek pachnie jak destylat z kłącza, czy jak coś rozcieńczonego.

Ma to tu znaczenie praktyczne, bo olejki przyprawowe są wdzięcznym celem dla zafałszowań, a nos sam tego nie wyłapie. Na dnie butelki znajdziesz numer partii. Po wpisaniu go na stronie Source to You zobaczysz raport z badań dokładnie dla swojego opakowania, a nie dla przykładowej próbki z katalogu.

Nazwa łacińska

Curcuma longa

Część rośliny

Kłącze

Metoda pozyskania

Destylacja parą wodną

Pochodzenie

Indie, Nepal

Pojemność

15 ml

Główne związki

ar-Turmeron, turmeron, zingiberen

Nuta zapachowa

Serca

Karta europejska opisuje kurkumę wprost jako aromat do żywności i podaje konkretne pomysły. Producent poleca ją do dań wytrawnych, do ryżu, jajecznicy, frittaty i zup, a także do ciepłych napojów, którym daje pikantny, lekko pieprzowy ślad.

Obowiązują dwie zasady i obie są krótkie. Używać wyłącznie po rozcieńczeniu i nie więcej niż jedną kroplę dziennie. Rozcieńczenie oznacza połączenie olejku z tłuszczem, miodem albo większą ilością płynu, zanim trafi do potrawy, bo w samej wodzie się nie rozejdzie i zbierze na powierzchni.

Najbezpieczniejszym sposobem dozowania jest metoda wykałaczki, którą producent opisuje na karcie. Zanurzasz czubek czystej wykałaczki w butelce, mieszasz nią potrawę, próbujesz i powtarzasz, jeśli chcesz wyraźniej. Kropla prosto z butelki bywa w małym garnku po prostu za dużo. Sprawdź oznaczenie na swoim opakowaniu, bo etykiety różnią się w zależności od rynku.

Butelka 15 ml to około 300 kropli. Przy trzech kroplach na dyfuzję wychodzi około stu sesji z jednego opakowania, czyli cały sezon jesienno zimowy i zwykle spory zapas na kolejny.

W kuchni ta arytmetyka wygląda jeszcze spokojniej, bo maksimum podane przez producenta to jedna kropla dziennie, a metoda wykałaczki zużywa ułamek kropli. Przy takim tempie jedno opakowanie towarzyszy gotowaniu przez wiele miesięcy.

W mieszankach zapachowych kurkumy używa się zwykle po jednej lub dwie krople, bo jest niska i dobrze słyszalna nawet w małej ilości. Butelka rozciąga się więc na dłużej, niż sugeruje sama pojemność.

• Karta producenta podaje możliwość podrażnienia skóry, dlatego na ciało nakładaj kurkumę wyłącznie z olejem bazowym
• Karta europejska dopuszcza stosowanie w kuchni tylko po rozcieńczeniu i w ilości nie większej niż jedna kropla dziennie
• Sprawdź oznaczenie na swoim opakowaniu, bo etykiety i dopuszczenia różnią się w zależności od rynku
• Unikaj kontaktu z oczami, wnętrzem uszu i błonami śluzowymi, a po użyciu umyj ręce
• Olejek jest destylowany parą wodną, więc nie jest fototoksyczny i po nałożeniu na skórę możesz normalnie wyjść na słońce
• Nie rozpraszaj go w pokoju małego dziecka ani w pomieszczeniu, z którego zwierzę nie może wyjść
• W ciąży, w czasie karmienia i przy przyjmowaniu leków skonsultuj się z lekarzem
• Ten olejek nie jest suplementem i nie zastępuje preparatów z wyciągiem z kłącza kurkumy
• Przechowuj poza zasięgiem dzieci, w chłodnym miejscu, z dala od bezpośredniego słońca

Czy ten olejek zawiera kurkuminę?
Nie zawiera. Kurkumina jest cząsteczką dużą i nielotną, więc podczas destylacji parą wodną nie przechodzi do olejku i zostaje w materiale roślinnym. Do butelki trafia wyłącznie lotny aromat, dlatego płyn jest jasny, a nie żółty.

Dlaczego olejek nie jest żółty jak przyprawa?
Bo za kolor przyprawy odpowiada barwnik, którego w destylacie nie ma. To praktyczna zaleta, a nie wada: olejek nie zabarwia ubrań, blatów, desek ani kubków, w odróżnieniu od sproszkowanego kłącza, które zostawia ślady na wszystkim, czego dotknie.

Czym różni się od suplementu z kurkumy?
To dwa różne produkty z tej samej rośliny. Suplementy zawierają wyciąg z kłącza wraz z barwnikiem, a olejek eteryczny jest destylatem samego aromatu. Karta europejska opisuje ten olejek jako aromat do żywności i środek zapachowy, i tak właśnie warto go traktować.

Jak dozować kurkumę w kuchni?
Producent poleca metodę wykałaczki. Zanurzasz czubek czystej wykałaczki w butelce, mieszasz nią potrawę i próbujesz, a jeśli chcesz wyraźniej, powtarzasz. Obowiązuje przy tym zasada jednej kropli dziennie i tylko po rozcieńczeniu.

Ile kropli dać do dyfuzora?
Karta podaje trzy do czterech kropli na sesję. Kurkuma sama bywa surowa i bardzo ziemista, więc dobrym startem są dwie krople kurkumy i dwie krople cytrusa, na przykład dzikiej pomarańczy.

Czy mogę wcierać ją bez rozcieńczania?
Producent tego nie zaleca. Na karcie widnieje ostrzeżenie o możliwym podrażnieniu skóry oraz zalecenie rozcieńczania olejem bazowym. Zacznij od jednej kropli na 10 ml bazy i oceń reakcję dopiero po dobie.

Czym różni się od imbiru?
Obie rośliny należą do tej samej rodziny i obie oddają olejek z kłącza, ale grają w innych rejestrach. Imbir jest jaśniejszy, bardziej soczysty i ciągnie w stronę piernika. Kurkuma jest niższa, sucha i ziemista, i lepiej wypada w daniach wytrawnych.

Z czym najlepiej ją łączyć?
Z cytrusami, bo rozjaśniają jej ziemistą gęstość, oraz z innymi przyprawami. Czarny pieprz dokłada wytrawnej iskry, imbir korzennego ciepła, cynamon słodyczy, kardamon chłodnej świeżości. W perfumach domowych ciekawie wypada z copaibą i drzewem cedrowym.