Kolendra (nasiona) – olejek eteryczny doTERRA

Kolendra z nasion otwiera się jasno i lekko cytrusowo, prawie jak skórka pomarańczy przetarta o drewno. Po chwili robi się słodka, korzenna i ciepła, dokładnie tak, jak pachnie nasiono kolendry rozgniecione w moździerzu. Na końcu zostaje suche, drzewne wybrzmienie z delikatną nutą kamfory.

To zapach zaskakująco spokojny jak na przyprawę. Nie ma w nim ostrości goździka ani gęstości cynamonu, więc w mieszankach pełni rolę spoiwa, a nie solisty. Świetnie łączy się z cytrusami, z żywicami i z resztą półki korzennej.

Linalol jest tu kluczowy i to on odróżnia nasiona od naci. W naci przewagę mają aldehydy, między innymi decanal i trans-2-decenal, i to one dają jej ostry, trawiasty charakter oraz słynny mydlany posmak u części osób. W nasionach aldehydów praktycznie nie ma, a rządzi linalol, ta sama cząsteczka, którą znasz z lawendy i z drzewa różanego. Stąd łagodność i ciepło zamiast zielonej ostrości.

Dokładne proporcje różnią się między partiami, bo zależą od pogody, terminu zbioru i regionu uprawy. Skład swojej butelki sprawdzisz w raporcie z badań po numerze partii.

To jest najczęstsza pomyłka przy zamawianiu i po polsku jest naprawdę myląca, bo obie rzeczy nazywamy kolendrą. doTERRA ma dwa osobne olejki z jednej rośliny, obie mają tę samą nazwę łacińską Coriandrum sativum, ale to zupełnie różne produkty.

Ten, który właśnie oglądasz, po angielsku nazywa się Coriander i powstaje z nasion. Pachnie jak przyprawa z młynka: ciepło, słodko, korzennie. Drugi nazywa się Cilantro, powstaje z liści i pachnie jak świeży pęczek z warzywniaka: ostro, trawiasto, cytrusowo.

Prosta zasada zakupowa. Jeśli chcesz ciepłej nuty do wypieków, curry, mieszanek korzennych albo do wieczornej pielęgnacji, bierzesz nasiona. Jeśli chcesz zapachu, który znasz z guacamole, tacos i pho, bierzesz nać. Nie są zamienne i nie dają się podmienić w przepisie.

Każda partia przechodzi zestaw badań CPTG, między innymi chromatografię gazową i spektrometrię mas. Przy kolendrze z nasion ma to bardzo praktyczne znaczenie, bo pokazuje realną zawartość linalolu, czyli tego, co odpowiada za łagodność i słodycz. Pokazuje też, czy w butelce faktycznie jest olejek z nasion, a nie tańsza mieszanka z frakcjami z naci albo z syntetycznym linalolem, który w tej grupie surowców jest częstym dodatkiem.

Na dnie butelki znajdziesz numer partii. Po jego wpisaniu na stronie Source to You zobaczysz raport z badań dokładnie dla swojego opakowania, a nie dla przykładowej próbki.

Nazwa łacińska

Coriandrum sativum

Część rośliny

Nasiona

Metoda pozyskania

Destylacja parą wodną

Pochodzenie

Rosja, Mołdawia

Pojemność

15 ml

Główne związki

Linalol, alfa-pinen, gamma-terpinen, kamfora

Nuta zapachowa

Serca

→ przesuń palcem

Butelka 15 ml to około 300 kropli. W kuchni kolendra idzie bardzo oszczędnie, bo jedna kropla wystarcza na całe ciasto albo na cały garnek, więc realnie liczysz porcje w setkach. W dyfuzorze zużycie jest większe, pięć do ośmiu kropli na sesję, więc jeśli używasz jej głównie zapachowo, wyjdzie około pięćdziesięciu dyfuzji z butelki.

Najczęściej te dwa zastosowania mieszają się w jednym opakowaniu i wtedy butelka spokojnie towarzyszy przez cały sezon jesienno-zimowy.

• Przechowuj poza zasięgiem dzieci, butelka wygląda niewinnie, a zawartość jest bardzo skoncentrowana
• Rozcieńczaj przed nałożeniem na skórę, jedna kropla na dziesięć kropli oleju bazowego to bezpieczny punkt startu
• Unikaj okolic oczu, powiek, wnętrza uszu i błon śluzowych
• Jeśli olejek trafi do oka, przemyj je olejem roślinnym, nie wodą, i skontaktuj się z lekarzem
• Przy skórze wrażliwej zrób próbę na małym fragmencie przedramienia i odczekaj dobę
• W ciąży, w czasie karmienia i przy stałej opiece lekarskiej skonsultuj się z lekarzem
• Do kuchni używaj wyłącznie wtedy, gdy etykieta twojego opakowania na to wskazuje
• Przechowuj w chłodnym miejscu, z dala od bezpośredniego słońca, butelka zawsze szczelnie zamknięta

Czym różni się kolendra z nasion od kolendry z naci?
Nasiona, po angielsku Coriander, dają zapach ciepły, słodki i korzenny, z drzewnym tłem i cienką nutą cytrusa, czyli dokładnie taki, jaki znasz z przyprawy w młynku. Nać, po angielsku Cilantro, daje zapach ostry, trawiasty i zielony, taki jak świeży pęczek. Nazwa łacińska jest wspólna, Coriandrum sativum, ale skład i zastosowanie są inne. To dwa osobne produkty, nie warianty jednego.

Kupiłem kolendrę i pachnie zupełnie inaczej niż w kuchni. Dlaczego?
Prawdopodobnie porównujesz z innym produktem, niż myślisz. Jeśli w głowie masz zapach guacamole, to jest nać. Jeśli w głowie masz zapach curry i pierników, to są nasiona. Po polsku obie nazywają się kolendra, więc pomyłka przy zamówieniu zdarza się często. Sprawdź na etykiecie angielską nazwę: Coriander to nasiona, Cilantro to liść.

Czy dotyczy jej efekt mydła?
Nie. Za mydlany posmak, który część ludzi wyczuwa w świeżej kolendrze, odpowiadają aldehydy z liści, głównie decanal i trans-2-decenal. W olejku z nasion tych związków praktycznie nie ma, rządzi linalol. Jeśli świeża kolendra ci nie smakuje, olejek z nasion i tak może ci się spodobać, bo pachnie zupełnie inaczej.

Czy mogę używać jej w kuchni?
Tylko jeśli etykieta twojego opakowania na to wskazuje. Oznakowanie w Unii Europejskiej różni się od amerykańskiego, więc sprawdź opis na swojej butelce, zanim dodasz kroplę do przepisu. Gdy już dodajesz, rozprowadź olejek najpierw w tłuszczu i dopraw po zdjęciu z ognia.

Ile kolendry do dyfuzora?
Pięć do ośmiu kropli na 100 ml wody. Jest łagodniejsza od cynamonu i goździka, więc znosi większą porcję bez przytłoczenia pokoju. Przy pierwszej próbie zacznij od pięciu i połącz z cytrusem.

Z czym najlepiej ją mieszać?
Z resztą półki korzennej i z cytrusami. Kardamon, cynamon, imbir i czarny pieprz budują z nią ciepłą bazę, dzika pomarańcza i cytryna rozjaśniają całość. Ładnie brzmi też z kadzidłem, jeśli chcesz zapachu bardziej żywicznego niż kuchennego.

Jak długo zachowuje właściwości?
Zamknięta butelka przechowywana z dala od światła zwykle utrzymuje jakość kilka lat. Po otwarciu warto zużyć ją w ciągu dwóch do trzech lat. Olejki bogate w linalol i pineny wolą chłód i szczelnie zakręconą nakrętkę, bo przy dostępie powietrza zapach powoli traci swoją jasną, cytrusową głowę.