Kardamon – olejek eteryczny doTERRA

Karta amerykańska opisuje aromat czterema słowami: korzenny, owocowy, ciepły, balsamiczny. Karta europejska używa innego zestawu i mówi o chłodnym, miętowym zapachu z ziołowym posmakiem. Oba opisy są prawdziwe, bo kardamon rzeczywiście gra na dwóch rejestrach naraz.

Na starcie słychać chłodną, prawie eukaliptusową iskrę. To 1,8 cyneol, ten sam związek, który stoi za charakterem eukaliptusa. Zaraz pod nim otwiera się korzenne, lekko owocowe ciepło od octanu terpinylu, a całość schodzi miękkim, balsamicznym śladem.

Ta dwoistość odróżnia kardamon od każdej innej przyprawy w katalogu. Cynamon jest słodki i deserowy, goździk ciemny i wytrawny, imbir gęsty i ziemisty. Kardamon jako jedyny ma w sobie chłód, dzięki czemu nie zaciąża kompozycji i sprawdza się także wiosną, a nie tylko w grudniu.

→ przesuń palcem

Każda partia przechodzi zestaw badań CPTG, między innymi chromatografię gazową i spektrometrię mas, które pokazują rzeczywisty profil związków w oleju. Przy kardamonie najważniejsze są trzy: octan alfa terpinylu odpowiadający za korzenną, owocową słodycz, octan linalylu dodający miękkości i 1,8 cyneol, czyli źródło chłodnego, eukaliptusowego akcentu.

Przy tak drogiej przyprawie kontrola składu ma dodatkowy sens. Kardamon bywa na rynku rozcieńczany tańszymi olejkami o zbliżonym profilu, a chromatogram pokazuje to natychmiast.

Na dnie butelki znajdziesz numer partii. Po wpisaniu go na stronie Source to You zobaczysz raport z badań dokładnie dla swojego opakowania, a nie dla przykładowej próbki z katalogu.

Nazwa łacińska

Elettaria cardamomum

Część rośliny

Nasiona

Metoda pozyskania

Destylacja parą wodną

Pochodzenie

Gwatemala

Pojemność

5 ml

Główne związki

Octan alfa terpinylu, octan linalylu, 1,8 cyneol

Nuta zapachowa

Głowy

Jeśli masz już imbir i zastanawiasz się, czy kardamon nie będzie powtórką, spokojnie. Wspólna rodzina botaniczna nie oznacza wspólnego zapachu. Imbir schodzi w dół, w ziemistość i żywicę. Kardamon idzie w górę, w chłód i przejrzystość.

W praktyce różnica widać najlepiej po porze dnia. Imbir włączasz wieczorem, gdy chcesz, żeby mieszkanie było cieplejsze niż na zewnątrz. Kardamon włączasz rano, kiedy zależy ci na zapachu, który obudzi, a nie otuli. W jednej mieszance po jednej kropli każdego dają kompozycję, która ma i dno, i światło.

Osobna sprawa to kuchnia. Imbir idzie do wypieków i dań na słodko, kardamon równie dobrze radzi sobie w daniach wytrawnych, w ryżu, w mięsie i przede wszystkim w kawie.

Butelka 5 ml to około 100 kropli. To mniej niż w standardowych piętnastkach, ale kardamonu i tak używa się po jednej lub dwie krople naraz, nigdy garściami. Przy dwóch kroplach na sesję wychodzi około pięćdziesięciu dyfuzji z jednego opakowania.

W kuchni jedna kropla starcza na cały dzbanek albo całą blachę, a przy kawie wystarczy sam ślad z wykałaczki. Do perfum domowych bierze się dwie krople na 10 ml bazy, czyli z butelki zrobisz kilkadziesiąt rollerów.

Cena 5 ml wygląda wysoko obok cytrusów, ale porównanie jest nieuczciwe. Kardamon to trzecia najdroższa przyprawa świata po szafranie i wanilii, zbierana ręcznie i destylowana z samych nasion. Licząc na jedno użycie, a nie na mililitr, wychodzi zwyczajna, powtarzalna kwota.

Bazą jest najczęściej frakcjonowany olej kokosowy, a do perfum dobrze sprawdza się jojoba. Producent wprost zaleca rozcieńczanie, żeby ograniczyć ryzyko podrażnienia skóry.

Przy pierwszym użyciu zrób próbę na małym fragmencie przedramienia i oceń wynik dopiero po dobie. Do kąpieli olejek musi najpierw trafić do oleju, śmietanki albo miodu, bo wlany wprost do wody nie rozpuści się i zbierze na powierzchni.

• Karta producenta podaje możliwość podrażnienia skóry, dlatego na ciało nakładaj kardamon wyłącznie z olejem bazowym
• Olejek jest destylowany parą wodną, więc nie jest fototoksyczny i po użyciu na skórę nie musisz unikać słońca
• Unikaj kontaktu z oczami, wnętrzem uszu i błonami śluzowymi, a po użyciu umyj ręce
• Karta europejska podaje dwie zasady dla zastosowań kulinarnych: tylko po rozcieńczeniu i nie więcej niż jedna kropla dziennie
• Kardamon zawiera 1,8 cyneol, dlatego nie rozpraszaj go w pokoju małego dziecka ani blisko twarzy niemowlęcia
• Nie zostawiaj dyfuzora w pomieszczeniu, z którego zwierzę nie może wyjść
• W ciąży, w czasie karmienia i przy chorobach przewlekłych skonsultuj się z lekarzem
• Przechowuj poza zasięgiem dzieci, w chłodnym miejscu, z dala od bezpośredniego słońca

Dlaczego butelka ma 5 ml, a nie 15 ml?
Z dwóch powodów. Kardamon to jedna z najdroższych przypraw świata, zbierana ręcznie i destylowana z samych nasion, więc piętnastka kosztowałaby trzykrotnie więcej. Poza tym używa się go po jednej lub dwie krople naraz, więc 5 ml starcza na bardzo długo.

Czym olejek różni się od nasion kardamonu z młynka?
Skalą i czystością zapachu. Olejek jest destylatem z samych nasion, więc jedna kropla zastępuje kilka rozgniecionych torebek i nie zostawia łupin ani zielonych drobinek. Chłodna, eukaliptusowa nuta jest w nim znacznie wyraźniejsza niż w przyprawie sypkiej.

Czy mogę używać go w kuchni?
Europejska karta produktu opisuje kardamon jako aromat spożywczy i podaje dwie zasady: używać tylko po rozcieńczeniu i nie więcej niż jedną kroplę dziennie. Sprawdź oznaczenie na swoim opakowaniu, bo etykiety różnią się w zależności od rynku.

Ile kropli dać do dyfuzora?
Karta podaje trzy do czterech kropli na sesję. Kardamon jest wyrazisty, więc dobrym startem są dwie krople kardamonu i dwie krople cytrusa, na przykład cytryny albo bergamotki.

Czy kardamon pachnie tak samo jak imbir?
Nie, choć obie rośliny należą do rodziny imbirowatych. Imbir jest gorący, ziemisty i gęsty, kardamon chłodny, owocowy i lekki. Jeśli masz już imbir, kardamon nie będzie powtórką, tylko przeciwwagą w tej samej półce z przyprawami.

Z czym najlepiej łączyć kardamon?
Z cytrusami, bo podbijają jego chłodną górę, oraz z drzewnymi nutami, które dają mu podstawę. Bergamotka robi z niego kompozycję elegancką, cytryna poranną, cynamon i dzika pomarańcza świąteczną. W perfumach domowych świetnie wypada z drzewem cedrowym i wetiwerią.