Madagaskarska wanilia – olejek eteryczny doTERRA

Producent opisuje ten aromat trzema słowami: intensywny, ciepły, słodki. W praktyce to wanilia gęstsza i ciemniejsza niż ta, którą znasz z wypieków. Mniej cukru, więcej drewna i lekko dymnej skórki laski.

Ponieważ absolut jest już połączony z frakcjonowanym olejem kokosowym, zapach nie uderza od razu z buteleczki tak mocno jak czysty olejek eteryczny. Rozwija się dopiero na skórze, w cieple, i wtedy pokazuje pełnię. Na bibułce zapachowej jest ledwie zarysowany, na nadgarstku trzyma się godzinami.

To jest klasyczna nuta bazy, czyli ta, która zostaje na końcu i trzyma całą kompozycję przy skórze.

Olejek eteryczny powstaje najczęściej przez destylację z parą wodną. Para przechodzi przez surowiec, zabiera ze sobą lotne związki, potem skrapla się i olejek oddziela się od wody. Ta metoda działa przy lawendzie, mięcie czy drzewie herbacianym.

Przy wanilii nie działa. Związki, które odpowiadają za ten zapach, są zbyt ciężkie i zbyt wrażliwe na temperaturę, żeby przejść z parą i wyjść po drugiej stronie w całości. Destylowana wanilia nie pachnie wanilią. Dlatego wanilii w postaci olejku eterycznego po prostu nie ma, ani u doTERRA, ani nigdzie indziej. Jeżeli widzisz gdzieś butelkę z napisem „olejek eteryczny waniliowy” w cenie zwykłego cytrusa, to jest aromat syntetyczny.

Zamiast destylacji stosuje się ekstrakcję. Laski wanilii są mielone na drobne kawałki, a następnie w dwuetapowym procesie z ich składników wydobywa się absolut, czyli gęsty, ciemny wyciąg zapachowy. Producent łączy go potem z frakcjonowanym olejem kokosowym.

• Skład z karty produktu: olejek z kokosa (Cocos nucifera) oraz wyciąg z owoców wanilii płaskolistnej (Vanilla planifolia)
• To absolut, czyli wyciąg zapachowy, a nie olejek eteryczny w rozumieniu destylacji
• Baza olejowa jest częścią produktu, nie zanieczyszczeniem ani wypełniaczem obniżającym jakość
• Na europejskiej etykiecie produkt jest opisany jako mieszanka, właśnie dlatego, że nie jest pojedynczym olejkiem eterycznym
• Karta produktu podaje, że baza z frakcjonowanego oleju kokosowego może działać na skórę nawilżająco

To rozróżnienie ma praktyczne skutki. Absolut w bazie olejowej nakłada się inaczej, inaczej się rozcieńcza, inaczej pachnie z buteleczki i nie nadaje się do wszystkiego, do czego nadaje się czysty olejek eteryczny. O tym są kolejne sekcje.

Vanilla planifolia to storczyk. Pnącze, które w naturze wspina się po drzewach i kwitnie żółtobiałymi kwiatami. Roślina pochodzi z Meksyku i tam ma swojego naturalnego zapylacza, owada, który potrafi obsłużyć jej kwiat. Poza Meksykiem tego owada nie ma.

Konsekwencja jest prosta i brutalna dla rachunku pracy. Na Madagaskarze każdy pojedynczy kwiat musi zapylić człowiek. Ręcznie, patyczkiem, odchylając płatek i łącząc dwie części kwiatu, jeden po drugim, kwiat po kwiecie, na całej plantacji. Kwiat jest otwarty przez jeden dzień, a realne okno pracy to kilka godzin rano. Kto nie zdąży, ten na tym kwiecie nie będzie miał laski.

To dopiero początek. Roślina potrzebuje trzech do czterech lat, zanim w ogóle zacznie owocować. Po zapyleniu laski dojrzewają na pnączu miesiącami. Zebrane są bezzapachowe, bo cały aromat powstaje dopiero później, w wielotygodniowym procesie: parzenie, pocenie w skrzyniach, powolne suszenie na słońcu i w cieniu, potem dojrzewanie w zamknięciu. Dopiero wtedy laska zaczyna pachnieć wanilią.

Ani jednego z tych kroków nie da się zautomatyzować. To jest cała odpowiedź na pytanie, dlaczego wanilia od dawna należy do najcenniejszych surowców przyprawowych świata i dlaczego kupujesz ją w buteleczce 5 ml, a nie 15 ml.

W perfumerii wanilia jest jednym z najczęściej używanych fundamentów. Nie dlatego, że jest efektowna, tylko dlatego, że jest ciężka i wolno odparowuje. Nuta bazy trzyma przy skórze wszystko, co postawisz nad nią, i sprawia, że kompozycja nie znika po dwudziestu minutach.

Jeżeli składasz własny zapach w rollerze, wanilia jest dobrym miejscem, żeby zacząć od dołu. Na niej stawiasz drewno albo przyprawę jako serce, a na samej górze cytrus, który da pierwsze wrażenie i szybko zejdzie, zostawiając to, co pod spodem.

Praktyczna uwaga: ten produkt jest już w bazie olejowej, więc w rollerze liczy się jako część nośnika. Zacznij od dwóch kropli na roller dziesięciomililitrowy i dopiero po dobie oceń, czy chcesz mocniej.

→ przesuń palcem

Krótka odpowiedź: europejska karta produktu tego nie przewiduje. W sekcji sposobu użycia podaje wyłącznie masaż, kąpiel i perfumowanie, z dopiskiem, że produkt jest przeznaczony do stosowania miejscowego.

Jest też powód czysto techniczny. Ten produkt zawiera frakcjonowany olej kokosowy, a olej bazowy w dyfuzorze ultradźwiękowym nie odparowuje razem z wodą. Osadza się na membranie i w zbiorniku, z czasem obniżając wydajność urządzenia i wymuszając częstsze czyszczenie.

Jeżeli chcesz waniliowego ciepła w powietrzu, prościej jest sięgnąć po zapachy, które dają podobny efekt i są czystymi olejkami eterycznymi: kardamon, cynamon, dzika pomarańcza albo kadzidło. Madagaskarską Wanilię zostaw na skórę, tam działa najlepiej.

Nie. Europejska karta produktu określa go jako przeznaczony wyłącznie do stosowania miejscowego, więc nie dodawaj go do napojów ani do potraw. Amerykańska wersja karty dopuszcza kroplę do kawy czy koktajlu, ale przepisy dotyczące spożycia olejków różnią się między rynkami i my trzymamy się karty europejskiej.

Do kuchni służy zresztą coś innego: laska wanilii albo ekstrakt waniliowy na alkoholu, który jest produktem spożywczym i zachowuje się w cieście zupełnie inaczej niż absolut w bazie olejowej.

Wanilia należy do surowców podrabianych najczęściej na świecie, bo syntetyczna wanilina jest tania, powszechnie dostępna i dla wielu nosów wystarczająco podobna. Różnica między nią a prawdziwym absolutem z lasek jest jednak słyszalna w zapachu: syntetyk jest płaski i cukierkowy, absolut ma drewno, dym i głębię.

Każda partia surowców doTERRA przechodzi zestaw badań w standardzie CPTG, w tym chromatografię gazową i spektrometrię mas, które pokazują rzeczywisty profil związków w próbce.

Na opakowaniu znajdziesz numer partii. Po jego wpisaniu na stronie Source to You zobaczysz raport dla swojego opakowania, a nie dla przykładowej próbki. Karta produktu podaje też, że okres trwałości po otwarciu wynosi dwanaście miesięcy, a termin ważności jest wydrukowany na produkcie.

Nazwa łacińska

Vanilla planifolia

Część rośliny

Owoc, czyli laska wanilii

Metoda pozyskania

Ekstrakcja dwuetapowa, absolut w bazie z frakcjonowanego oleju kokosowego

Pochodzenie

Madagaskar

Pojemność

5 ml

Główne związki

Wanilina, baza z frakcjonowanego oleju kokosowego

Nuta zapachowa

Bazy

Buteleczka 5 ml to około 100 kropli. To jest liczba, którą warto mieć w głowie, bo przy tym produkcie prawie nigdy nie sięgasz po więcej niż kroplę naraz.

Do perfumowania karta podaje jedną kroplę na dziesięć kropli oleju bazowego. Przy takim użyciu jedna buteleczka to setka nałożeń, czyli zapach na wiele miesięcy, nawet gdy nosisz go regularnie.

Do kąpieli i masażu idzie pięć kropli, czyli dwadzieścia takich okazji z jednej buteleczki. Jeżeli traktujesz kąpiel jako coś, co robisz raz na jakiś czas, a nie codziennie, wystarczy ci na bardzo długo.

Można to jeszcze rozłożyć inaczej: buteleczka jest mała, bo za każdą kroplą stoi ręczne zapylanie kwiatów, kilkuletnie czekanie na pierwsze owoce i wielotygodniowa obróbka lasek. Ten produkt nie jest do zużycia w miesiąc.

• Może powodować podrażnienie skóry, przy pierwszym użyciu zrób próbę na małym fragmencie
• Przechowuj poza zasięgiem dzieci
• Unikaj kontaktu z oczami, wnętrzem uszu i innymi wrażliwymi miejscami
• W ciąży, w czasie karmienia i w trakcie leczenia skonsultuj się z lekarzem
• Europejska karta produktu przewiduje wyłącznie stosowanie miejscowe, bez spożycia
• Absolut jest ciemny i gęsty, więc na jasnych tkaninach może zostawić ślad, nakładaj go przed ubraniem się
• Okres trwałości po otwarciu wynosi dwanaście miesięcy
• Przechowuj w chłodnym miejscu, z dala od bezpośredniego słońca, zawsze szczelnie zamkniętą

Czy Madagaskarska Wanilia to olejek eteryczny?
Nie. To absolut z owoców wanilii płaskolistnej, połączony z frakcjonowanym olejem kokosowym. Wanilii nie da się destylować parą wodną, bo jej aromat tego procesu nie przechodzi, więc olejek eteryczny z wanilii nie istnieje. Skład na karcie produktu to olejek z kokosa i wyciąg z owoców Vanilla planifolia.

Dlaczego wanilia jest tak cenna?
Bo za każdą laską stoi ręczna praca, której nie da się skrócić. Storczyk poza Meksykiem nie ma swojego zapylacza, więc każdy kwiat na Madagaskarze zapyla człowiek, w kilkugodzinnym oknie jednego dnia, w którym kwiat jest otwarty. Roślina zaczyna owocować po trzech, czterech latach, laski dojrzewają miesiącami, a po zbiorze przechodzą jeszcze wielotygodniowy proces parzenia, pocenia i suszenia, bo świeżo zebrane w ogóle nie pachną.

Dlaczego buteleczka ma tylko 5 ml?
Bo tyle wystarcza i tyle ma sens przy surowcu, który powstaje w ten sposób. Przy perfumowaniu używa się jednej kropli, a 5 ml to około 100 kropli. Format 15 ml przy tego rodzaju wyciągu byłby ilością, której większość osób nie zużyłaby przed końcem okresu przydatności.

Czy mogę wlać ją do dyfuzora?
Europejska karta produktu przewiduje wyłącznie stosowanie miejscowe. Dodatkowo baza z oleju kokosowego nie odparowuje razem z wodą, tylko osadza się na membranie dyfuzora ultradźwiękowego. Do powietrza lepiej sprawdzą się czyste olejki o ciepłym profilu, na przykład kardamon, cynamon albo dzika pomarańcza.

Czy mogę dodać ją do jedzenia lub napojów?
Nie. Karta europejska przewiduje tylko stosowanie miejscowe. Do kuchni użyj laski wanilii albo spożywczego ekstraktu waniliowego.

Dlaczego z buteleczki pachnie słabiej, niż się spodziewałam?
Bo absolut jest tu już połączony z olejem bazowym, a wanilia to nuta bazy, czyli ciężka i wolno ulatniająca się. Ten zapach nie uderza z otwartej butelki, tylko rozwija się na ciepłej skórze przez kilkanaście minut i potem trzyma się godzinami. Oceniaj go na nadgarstku, nie nosem nad buteleczką.

Jak ją rozcieńczać do perfum?
Karta podaje gotowy przelicznik: jedna kropla na dziesięć kropli oleju bazowego. Do rollera 10 ml zacznij od dwóch kropli i dopiero po dobie zdecyduj, czy chcesz mocniej. Frakcjonowany olej kokosowy jest tu najwygodniejszym nośnikiem, bo nie ma własnego zapachu i nie jełczeje szybko.