Citronella – olejek eteryczny doTERRA

doTERRA opisuje ten aromat jako rześki i świeży, a karta amerykańska dokłada trzy słowa: słodki, kwiatowy, cytrusowy. W praktyce to bardzo dobre podsumowanie. Pierwsze wrażenie jest jasne i zielone, typowo trawiaste, ale zaraz pod nim otwiera się słodka, kwiatowa warstwa, za którą odpowiadają geraniol i cytronelol, czyli te same związki, które nadają charakter geranium i róży. Dlatego citronella brzmi łagodniej i bardziej okrągło niż trawa cytrynowa, w której dominuje kwaśny, lekko dymny cytral.

Wysycha dość szybko, zostawiając suchą, trawiastą smugę z ledwie wyczuwalnym różanym śladem. To wyraźna nuta głowy, więc w mieszankach daj jej partnera z serca albo z bazy, jeśli chcesz, żeby kompozycja trzymała się dłużej.

Te trzy olejki są mylone niemal codziennie i nic dziwnego, bo wszystkie pachną cytrynowo, a żaden nie pochodzi z cytryny. Najkrótsze rozróżnienie brzmi tak: citronella i trawa cytrynowa to dwie różne trawy z tego samego rodzaju Cymbopogon, natomiast eukaliptus cytrynowy to drzewo z zupełnie innej rodziny botanicznej.

Chemia porządkuje to jeszcze lepiej. Trawa cytrynowa stoi na cytralu, który jest ostry, kwaśny i lekko dymny. Citronella stoi na cytronelalu z dużym dodatkiem geraniolu, więc obok zieleni ma słodycz i kwiat. Eukaliptus cytrynowy stoi na tym samym cytronelalu co citronella, ale bez trawiastego tła, przez co wypada bardziej wytrawnie i sucho.

W praktyce: po trawę cytrynową sięgasz do kuchni, po citronellę do letnich mieszanek zapachowych i do włosów, a po eukaliptus cytrynowy, kiedy chcesz cytrynowej świeżości bez słodyczy. Jeśli masz kupić tylko jeden z tej trójki, wybierz ten, którego opis zapachu najbardziej ci odpowiada, bo różnice w zapachu są dużo większe niż podobieństwo nazw.

→ przesuń palcem

Każda partia przechodzi zestaw badań CPTG, między innymi chromatografię gazową i spektrometrię mas. Przy citronelli ma to konkretne znaczenie, bo to jeden z najczęściej fałszowanych olejków na rynku. Tanie partie bywają dociągane syntetycznym cytronelalem albo mieszane z frakcjami z innych traw, a chromatogram pokazuje to od razu.

Na dnie butelki znajdziesz numer partii. Po jego wpisaniu na stronie Source to You zobaczysz raport dokładnie dla swojego opakowania, a nie dla przykładowej próbki.

Nazwa łacińska

Cymbopogon winterianus

Część rośliny

Liście

Metoda pozyskania

Destylacja parą wodną

Pochodzenie

Indonezja

Pojemność

15 ml

Główne związki

Cytronelal, geraniol, cytronelol

Nuta zapachowa

Głowy

Butelka 15 ml to około 300 kropli. Przy trzech, czterech kroplach na dyfuzję wychodzi ponad osiemdziesiąt sesji z jednego opakowania. Jeśli dorzucisz do tego domowy spray zapachowy, gdzie idzie pięć kropli na 250 ml, jedna butelka spokojnie starczy na całe lato i jeszcze zostanie.

Karta europejska podaje trwałość po otwarciu na dwanaście miesięcy, więc przy tym olejku warto planować zużycie, a nie odkładać go na później.

Baza to najczęściej frakcjonowany olej kokosowy. Karta europejska podaje pięć kropli na 10 ml oleju bazowego do masażu, co odpowiada mniej więcej dwóm i pół procentom, oraz jedną kroplę na dziesięć kropli bazy do perfum punktowo.

Cytronelal, geraniol i cytronelol to składniki z unijnej listy substancji zapachowych o potencjale alergizującym, dlatego przed pierwszym użyciem zrób próbę na małym fragmencie skóry przedramienia i odczekaj dobę. Na twarz tego olejku nie stosuj.

• Na skórę wyłącznie rozcieńczona, zgodnie z proporcjami z karty produktu
• Nie stosuj na twarz ani na skórę uszkodzoną i podrażnioną
• Przechowuj poza zasięgiem dzieci, u małych dzieci nie stosuj bez konsultacji
• Unikaj kontaktu z oczami, wnętrzem uszu i błonami śluzowymi
• Karta europejska przewiduje wyłącznie stosowanie miejscowe, olejek nie jest przeznaczony do spożycia
• W ciąży, w czasie karmienia i przy chorobach przewlekłych skonsultuj się z lekarzem
• Możliwa wrażliwość skóry, zawsze wykonaj próbę przed pierwszym użyciem
• Przechowuj w chłodnym miejscu, z dala od bezpośredniego słońca

Czym różni się od trawy cytrynowej?
Gatunkiem i chemią. Obie rośliny należą do rodzaju Cymbopogon, ale trawa cytrynowa to Cymbopogon flexuosus i stoi na cytralu, przez co pachnie kwaśno, ostro i lekko dymnie. Citronella to Cymbopogon winterianus i stoi na cytronelalu z geraniolem, więc jest słodsza, bardziej kwiatowa i łagodniejsza w odbiorze. Jest jeszcze różnica praktyczna: europejska karta trawy cytrynowej dopuszcza ją jako aromat spożywczy, a karta citronelli przewiduje wyłącznie stosowanie miejscowe.

A czym różni się od eukaliptusa cytrynowego?
Rośliną. Eukaliptus cytrynowy to drzewo, Corymbia citriodora, a citronella to trawa. Chemicznie są sobie zaskakująco bliskie, bo w obu głównym związkiem jest cytronelal, ale citronella ma dodatkowo sporo geraniolu i trawiaste tło, więc pachnie słodziej i bardziej zielono. Eukaliptus cytrynowy wypada bardziej wytrawnie i sucho.

Czy ten olejek ma jakieś działanie poza zapachem?
W tym sklepie mówimy wyłącznie o zapachu, o dyfuzji i o zastosowaniu domowym, bo tylko to możemy o nim uczciwie napisać. Wszelkie deklaracje o działaniu biobójczym wymagają w Unii Europejskiej odrębnej rejestracji produktu, której olejek eteryczny nie posiada. W internecie znajdziesz ich mnóstwo, ale nie znajdziesz ich ani tutaj, ani w oficjalnej karcie produktu doTERRA na rynek europejski.

Czy mogę dodać ją do szamponu albo odżywki?
Tak, europejska karta produktu wymienia to zastosowanie wprost. Wystarczą dwie, trzy krople wmieszane w porcję szamponu na dłoni tuż przed myciem. Nie dolewaj olejku do całej butelki, bo trudno go równomiernie rozprowadzić i szybciej się utleni.

Czy mogę ją wypić albo dodać do potrawy?
Nie. Karta europejska mówi wprost: wyłącznie do użytku miejscowego. Do zastosowań kulinarnych doTERRA ma osobne olejki z odpowiednim oznaczeniem na etykiecie, na przykład Cytrynę czy Trawę cytrynową.

Czy jest fototoksyczna?
Nie. Fototoksyczność dotyczy olejków cytrusowych tłoczonych ze skórki, które zawierają furokumaryny. Citronella jest destylowana z liści trawy i furokumaryn nie zawiera, więc nie ma tu ograniczeń dotyczących słońca. Ma za to inne ryzyko: aldehydy i alkohole terpenowe potrafią uczulać skórę, dlatego kluczowe jest rozcieńczenie.

Jak długo zachowuje jakość?
Karta europejska podaje dwanaście miesięcy od otwarcia. Olejki bogate w aldehydy utleniają się szybciej niż lawenda czy drzewa, więc zamkniętą butelkę trzymaj w chłodzie i ciemności, a po otwarciu staraj się ją zużywać regularnie. Utleniony olejek pachnie płasko i mocniej drażni skórę.